Kamienie milowe – 0-3 miesiące życia

cze 10, 2021 | 0-3 miesiące, Leżenie na brzuszku, Wiek dziecka

Wraz z narodzinami dziecka, niezależnie czy pierwszego, czy może kolejnego, w głowie każdego rodzica kłębi się dużo pytań, jak to będzie. Sama jako mama zastanawiałam się, czy moje dzieci będą rozwijać się prawidłowo i każdy niepokojący mnie sygnał dokładnie sprawdzałam. Znajomość etapów rozwojowych i tego, czego można spodziewać się w poszczególnych miesiącach, bardzo ułatwiała mi opiekę nad dziećmi. Dlatego też jako terapeuta zawsze dokładnie tłumaczę rodzicom czego i kiedy mogą oczekiwać. Dokładnie opowiadam co będzie zupełnie normalne, a co powinno ich zaniepokoić. Dziś zaczniemy od kamieni milowych. Czym są kamienie milowe? To nowe umiejętności kluczowe dla prawidłowego rozwoju u maluszków od chwili narodzin do 3 miesiąca życia.

fizjoterapeutka z dzieckiem, fizjoterapia dzieci, fizjoterapia niemowląt, dziecko z mamą

Po więcej informacji na temat podstawowego rozwoju dziecka w pierwszych miesiącach życia zapraszam do mojego kursu, czyli Podstawowej obsługi dziecka 0-3 miesiące. Poradnika w formie wideo.

Co powinno umieć 1-miesięczne dziecko? Kamienie milowe – pierwszy miesiąc

Pierwszy miesiąc życia to okres adaptacyjny. Maluch próbuje dopasować się do całkowicie nowego otoczenia i ma przed sobą wiele zadań do wykonania. Zupełna zmiana środowiska, w którym dziecko przebywa, oddychanie, samodzielne jedzenie czy płacz to nowe umiejętności pomagające w przetrwaniu. Dziecko musi umieć je praktycznie od momentu porodu.

Co jeszcze potrafi miesięczny maluszek? Prymitywnie kopać, o czym na pewno wie każda mama 😉 Jedna noga jest w wyproście, a druga mocno zgięta w stawie kolanowym i biodrowym do brzucha, po czym następuje zmiana. W trakcie ciąży możliwości dziecka są mocno ograniczone przez ciało mamy. Za to po urodzeniu, przed maluchem otwierają się zupełnie nowe możliwości w tym zakresie. Ruchy rączek i nóżek są chaotyczne, dziecko nie rusza nimi świadomie. Zupełnie instynktownie odpowiada całym ciałem na bodziec (to tzw. faza holokinezy). Dłonie maluszka są zaciśnięte w piąstki, a kciuk schowany. Bardzo aktywny jest odruch chwytny, a dziecko jest w stanie chwycić palec rodzica i trzymać.

Jeśli dziecko jest głodne, rodzic z pewnością zauważy, że maluch szuka pożywienia. Bardzo dobrze jest to widoczne, gdy mama karmi piersią, a maluch poznaje i zaczyna kojarzyć zapach mamy z posiłkiem. Otwieranie ust, gwałtowne ruchy głową, ssanie piąstek, gdy uda się nimi przez przypadek trafić do buzi – to główne cechy odruchu szukania.

Jakie odruchy i pozycje towarzyszą w pierwszym miesiącu życia?

W pierwszym miesiącu życia pojawia się Odruch Moro, czyli kolejny bardzo ważny mechanizm w okresie noworodkowym. Na tym etapie składa się z dwóch faz: odrzutu ramion i wdechu, a następnie zgięcia i wydechu wraz z płaczem. Odruch ten pojawia się, gdy maluch musi się zmierzyć z gwałtownym bodźcem np. głośnym śmiechem czy włączonym światłem w pokoju. Jest to reakcją obronną małego organizmu na zagrożenie. 

Pozycja dziecka w pierwszym miesiącu życia jest zgięciowa. Co to znaczy? Kładąc malucha na plecach czy na brzuchu, jego stawy są w zgięciu i jest to podyktowane fizjologią. Głowa jest jeszcze bardzo niestabilna, ale maluch poradzi sobie z przekręceniem jej z jednego policzka na drugi w leżeniu na brzuchu.

Dziecko w pierwszym miesiącu życia ma bardzo dużą potrzebę bliskości i bycia z rodzicem. Bardzo wartościowy jest dla niego kontakt „skóra do skóry”. Nie tylko pozwala skolonizować skórę dziecka przyjazną florą bakteryjną ze skóry mamy i taty, ale uczy malucha zapachu rodzica. Przypomina bicie serca mamy z okresu ciąży, daje ciepło i poczucie bezpieczeństwa. Pierwsze takie przytulania mają niezwykłą wartość, szczególnie zaraz po porodzie. Pamiętając o nich w późniejszych tygodniach życia dziecka, pokazujemy mu, że jest dla nas ważne i że bardzo je kochamy. Więcej informacji na temat prawidłowej pielęgnacji maluchów znajdziesz w moim E-booku Podstawowa obsługa dziecka 0-3 miesiące. Instrukcja krok po kroku.

Warto wspomnieć o tym, że kamienie milowe pierwszego miesiąca życia to czas, kiedy maluch kieruje się instynktem i jest nieświadomy tego, co robi. Ten mechanizm pozwolił człowiekowi ewoluować i przetrwać przez tysiące lat. Dopiero wraz z rozwojem układu nerwowego, a co za tym idzie, funkcji poznawczych i psychomotorycznych, dziecko zacznie zachowywać się w sposób kontrolowany.

Kamienie milowe – drugi miesiąc życia dziecka

Dziecko, które skończyło dwa miesiące, weszło już w okres niemowlęctwa. Jego układ nerwowy i mięśniowy mocno się rozwija, więc nabywa sporo nowych umiejętności.

Podczas leżenia na brzuchu dziecko umie podnieść głowę, popatrzeć przed siebie i chwilę ją utrzymać. Zaczyna ćwiczyć podpór na przedramionach, a mięśnie karku i tułowia wzmacniają się stopniowo, dlatego maluch może coraz więcej czasu spędzać aktywnie w tej pozycji. Podejmuje pierwsze próby oderwania klatki piersiowej od podłoża. Dlatego tak ważne jest, aby było ono twarde i stabilne jak np. podłoga. Podniesienie ciężkiej głowy wciąż stanowi trudność dla dziecka, ale zdarza się, że na krótko jest w stanie utrzymać ją w linii środkowej ciała.

Ważna w drugim miesiącu życia jest pozycja szermierza. Jest ona sygnałem, że maluszek potrafi zatrzymać, a potem utrzymać na czymś wzrok przez chwilę. Jak ona wygląda? Dziecko leżąc na plecach, zwraca głowę w jedną stronę, jednocześnie po tej samej stronie prostując rękę i nogę. Z drugiej strony ciała ręka i noga są w zgięciu.

pozycja szermierza

Maluszek zaczyna skupiać wzrok na twarzach i przedmiotach, widzi coraz wyraźniej, obraz jest ostrzejszy, ale nadal dominuje widzenie barwy czarnej i białej w dużych kontrastach. Dziecko reaguje na głos, odwraca się w stronę bodźca, zaczyna rozpoznawać bliskie osoby, ich głosy czy zapachy. Pojawiają się też pierwsze nieśmiałe i nieświadome uśmiechy. Płaczące i marudne dziecko uspokaja się w ramionach rodzica, lubi tulenie i kołysanie. Struny głosowe malucha zaczynają intensywniej się rozwijać, więc dziecko wydaje pierwsze gardłowe dźwięki. 

W trakcie zabawy chwyt malucha jest na tyle mocny, że potrafi utrzymać w dłoni grzechotkę, chociaż niezbyt jeszcze wie, co z nią należy zrobić. Dłoń jest nadal przeważnie zamknięta, ale kciuk wychodzi już z piąstki i powoli ustawia się przeciwstawnie.

Dla rodzica bardzo ważne jest to, że dziecko wyrastające z okresu noworodkowego zaczyna mniej spać, podobnie jak może zmniejszyć się liczba karmień. Okresy aktywności są coraz dłuższe, a dziecko potrafi domagać się zmian położenia, zwykle poprzez płacz i marudzenie.

Rozwój niemowlaka w 3 miesiącu życia

Skończone 12 tygodni zwiastuje koniec trudnego adaptacyjnego okresu w życiu malucha. Wyciszanie się kolek, powolna stabilizacja rytmu dobowego, prawidłowy rozwój malucha czy jego świadomy uśmiech na widok mamy i taty pozwalają cieszyć się z bycia rodzicem.

Dziecko zna już swoje otoczenie: łóżeczko, matę, rozpoznaje czy jest u siebie w domu. Poznaje bliskie mu osoby i bardzo uważnie je obserwuje. Zaczyna szukać kontaktu z ludźmi poprzez uśmiechanie się czy głużenie. Głośno daje do zrozumienia, że jest głodne czy niezadowolone. Interesuje się swoim otoczeniem: próbuje złapać wiszące nad nim zabawki. Bawi się rączkami i kieruje je do ust. Gdy coś wydaje mu się szczególnie atrakcyjne – kręci głową i wodzi za tym wzrokiem.

trzymiesięczne dziecko, leżące dziecko, dziecko leży, trzeci miesiąc życia, dziecko, niemowlę, noworodek, uśmiechnięte dziecko

Trzymiesięczne niemowlę w leżeniu na plecach wyciąga swobodnie obie ręce w górę np. do ciekawej zabawki, a jego nogi są uniesione nad podłożem oraz zgięte w stawach biodrowych i kolanowych. Taka stabilna i swobodnie utrzymana pozycja pokazuje, że maluszek osiągnął równoważną pracę mięśni. Jest to niezwykle ważne na kolejnych etapach rozwoju. W czasie leżenia na brzuchu dziecko opiera się swobodnie na wewnętrznej stronie łokcia. Dłonie stają się powoli gotowe do zabawy, za to nogi spoczywają luźno na podłożu. Maluch leży stabilnie i nie wywraca się na boki, może swobodnie rozglądać się dookoła, poznając świat.

Kamienie milowe rozwoju dziecka i ich dokładna znajomość są bardzo ważne. Wiedząc, jakie nowe umiejętności kluczowe dla prawidłowego rozwoju powinny pojawić się w poszczególnych miesiącach życia dziecka, można zareagować w momencie wystąpienia nieprawidłowości i odchyleń od norm rozwojowych. Wczesna reakcja rodzica to szansa na prawidłowy rozwój dziecka 🙂 W następnym tekście opowiem o kolejnych miesiącach życia maluszka!

Zapraszam Cię również do zapoznania się z moimi wpisami o kamieniach milowych w dalszym rozwoju dziecka:

  1. Kamienie milowe – 4-7 miesiąc życia
  2. Kamienie milowe – 8-14 miesięcy życia

3 komentarze

  1. Wiola

    Świetny artykuł, bardzo dziękuję 🙂 dowiedziałam się wielu wartościowych faktów:)

    Odpowiedz
  2. Paulina

    Bardzo przyjemny artykuł 😊 Dużo przydatnych informacji

    Odpowiedz
  3. Pp

    Syn ma 2msc i przewracamy się z boku ja plecy i pleców na boki to samo miałam z córką i wieku 4.5msv zaczęła siadać

    Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

O mnie

Michalina Pokorska z dziećmi

Cześć! Jestem Michalina, fizjoterapeutka dziecięca z 15-letnim doświadczeniem. Prywatnie jestem żoną i mamą dwójki wspaniałych dzieci 🙂

Czytaj więcej

Kursy online

Kursy online

Oczekujesz na narodziny swojego dziecka lub Twoje maleństwo właśnie pojawiło się na świecie? Sprawdź moje kursy online.

Idź do kursów

Darmowe karty do zdjęć ciążowych!

Darmowe karty do zdjęć ciążowych!

Zarejestruj się do newslettera i pobierz całkowicie DARMOWE karty do zdjęć ciążowych.



Znajdź mnie na Facebooku

Facebook Pagelike Widget

Zapisz się do Newslettera!

Zarejestruj się do newslettera i pobierz całkowicie DARMOWE karty do zdjęć ciążowych.

Kursy online

Oczekujesz na narodziny swojego dziecka lub Twoje maleństwo właśnie pojawiło się na świecie? Sprawdź moje kursy online.